» Strona główna » Radca prawny

Radca prawny

Opinia prawna

dotycząca oceny formalno – prawnej postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2007 roku III ZS/07

Na mocy wyżej wymienionego postanowienia, Sąd Najwyższy stwierdził:

Nie ma obowiązku odbycia przeszkolenia pielęgniarka, posiadająca stwierdzone prawo wykonywania zawodu, po przerwie w jego wykonywaniu dłuższej niż pięć lat, jeżeli w tym czasie ukończyła studia wyższe określone w art. 7, ust. 2, pkt. 3 ustawy z dnia 05 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 57, poz. 602 ze zm.), po których nie jest wymagane odbycie 12-miesięcznego stażu podyplomowego w zakładzie opieki zdrowotnej (art. 9, ust. 1 tej ustawy).
OSNP 2008/5-6/88
360243
Dz.U. 2009.151.1217: art. 7; art. 9
Dz.U. 1991.41.178: art. 4; art. 6

Nas podkreślenie zasługuje fakt, że Sąd Najwyższy rozpatrując skargę Ministra Zdrowia zaskarżającą w całości uchwałę Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych na powyższą okoliczność podzielił całkowicie uzasadnienie Ministra Zdrowia, który podkreślił, że sama istota wyższych studiów zawodowych przesądza o ich przewadze nad jakimkolwiek przeszkoleniem w zakresie odtworzenia wiedzy i umiejętności niezbędnych dla należytego wykonywania danego zawodu.

Z porównania treści art. 9 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej z treścią art. 7 wynika jednoznacznie, że w celu uzyskania prawa wykonywania zawodu nie wymaga się odbycia obowiązkowego stażu podyplomowego w zakładzie opieki zdrowotnej od pielęgniarek, które ukończyły szkołę wyższą, prowadzącą kształcenie w formie studiów magisterskich (jednolitych lub uzupełniających) lub studiów wyższych zawodowych. Skoro więc odbycie stażu podyplomowego nie jest wymagane dla stwierdzenia prawa wykonywania zawodu w przypadku absolwentów szkoły wyższej o wskazanych kierunkach i formach kształcenia, to trudno przyjąć, by obowiązek odbycia przeszkolenia miał znajdować zastosowanie w przypadku pielęgniarek posiadających stwierdzenie prawo wykonywania zawodu, po przerwie w wykonywaniu zawodu, w czasie której ukończyły one wyższe studia zawodowe, o których mowa w art. 7 ustawy i po ukończeniu których nie jest wymagane odbycie 12 miesięcznego stażu podyplomowego (art. 9, ust. 1 w związku z art. 7, ust. 2 ustawy o z.p.p.).

Wniosek:
Podjęcie wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej po przerwie w wykonywaniu zawodu dłuższej niż pięć lat nie wymaga przeszkolenia w przypadku ukończenia przez pielęgniarkę lub położną w czasie tej przerwy studiów magisterskich pielęgniarskich lub położniczych (jednolitych lub uzupełniających) lub studiów wyższych zawodowych w oparciu o cytowane postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2007 r. III ZS 1/07.

Bydgoszcz, dnia 2011.07.28

Opinia prawna

dotycząca kwalifikacji oraz zasad przeprowadzania konkursu na stanowiska naczelnej pielęgniarki, przełożonej pielęgniarek i pielęgniarki oddziałowej, wydana w dniu 19.05.2011r.

Zgodnie z art. 44a ust. 1 pkt. 4-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. nr 14 poz. 89 ze zm.) w publicznych zakładach opieki zdrowotnej przeprowadza się konkurs na stanowiska:

1- naczelnej pielęgniarki
2- przełożonej pielęgniarek zakładu
3- pielęgniarki oddziałowej

Jeżeli do konkursu nie zgłosiło się co najmniej dwóch kandydatów lub w wyniku konkursu nie wybrano kandydata albo z kandydatem wybranym w postępowaniu konkursowym nie nawiązano stosunku pracy, odpowiedni podmiot, który utworzył publiczny zakład opieki zdrowotnej lub kierownik tego zakładu ogłasza nowy konkurs w ciągu dwóch miesięcy od daty zakończenia postępowania poprzedniego konkursu.
Jeżeli w wyniku postępowania dwóch kolejnych konkursów kandydat nie został wybrany z wyżej wymienionych przyczyn, odpowiedni podmiot, który utworzył publiczny zakład opieki zdrowotnej lub kierownik tego zakładu nawiązuje stosunek pracy z osobą przez siebie wskazaną po zasięgnięciu opinii komisji konkursowej.
Z kandydatem wybranym w drodze konkursu na stanowisko naczelnej pielęgniarki, przełożonej pielęgniarek i pielęgniarki oddziałowej kierownik publicznego zakładu opieki zdrowotnej nawiązuje stosunek pracy na podstawie umowy o pracę na okres 6 lat.
Okres ten może być przedłużony do 8 lat, jeżeli do osiągnięcia wieku emerytalnego pracownikowi brakuje nie więcej niż 2 lata.
Szczegółowe zasady przeprowadzania konkursu, skład komisji konkursowej oraz ramowy regulamin przeprowadzania konkursu określa rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 19 sierpnia 1998 r. (Dz. U. z 1998 r. nr 115 poz. 749, Dz. U. z 2000 r. nr 45 poz. 530).
Kwalifikacje wymagane od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk w zakładach opieki zdrowotnej określa rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 marca 1996 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w publicznych zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 1999 r. nr 30 poz. 300). Zgodnie z tym rozporządzeniem na stanowisko:

1 - naczelnej pielęgniarki może przystąpić do konkursu osoba posiadająca:

wyższe wykształcenie pielęgniarskie i 5 lat pracy w zawodzie;
inne wyższe mające zastosowanie przy udzielaniu świadczeń w działalności podstawowej i średnie medyczne oraz 5 lat pracy w zawodzie.

2 – przełożonej pielęgniarek:

wyższe wykształcenie pielęgniarskie i 3 lata pracyw zawodzie;
inne wyższe mające zastosowanie przy udzielaniu świadczeń w działalności podstawowej i średnie medyczne oraz 3 lata pracy w zawodzie;
średnie medyczne i ukończona specjalizacja oraz 6 lat pracy w zawodzie.

3 – pielęgniarki, położnej oddziałowej:

wyższe wykształcenie pielęgniarskie lub inne wyższe mające zastosowanie przy udzielaniu świadczeń w działalności podstawowej i średnie medyczne oraz 3 lata pracy w szpitalu;
średnie medyczne i ukończona specjalizacja oraz 5 lat pracy w szpitalu;
średnie medyczne i kurs kwalifikacyjny oraz 7 lat pracy w szpitalu.

W związku z praktyką stosowaną w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej w wewnętrznych źródłach prawa (regulaminach wynagradzania, regulaminach pracy, układach zbiorowych) tworzone są stanowiska np. kierowników ds. pielęgniarstwa, dyrektorów ds. pielęgniarstwa, menadżerów, itp., które nie podlegają procedurze konkursowej.

Reasumując na podkreślenie zasługuje fakt, że w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z sentencją wyroku z dnia 16 czerwca 2010 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 119/10, która to sentencja jednoznacznie stanowi, że tworzenie więc stanowisk menadżerów dla pielęgniarek kierujących pracą oddziałów szpitalnych zamiast pielęgniarek oddziałowych jest łamaniem prawa w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej, gdyż art. 44a ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, o którym piszę na wstępie mojej opinii wymaga obsadzenia tych stanowisk w drodze konkursu, w których uczestniczą przedstawiciele samorządu zawodowego.

Powyższy wyrok wyznacza prawne ramy przekształceń organizacyjnych w służbie zdrowia, ustalając, że można tworzyć nowe stanowiska w zakładach opieki zdrowotnej, ale nie zamiast stanowisk wymienionych w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej.

Również należy przytoczyć sentencję uchwały Sądu Najwyższego z 23 listopada 2001 r. III ZP 16/01 OSNP 2002/12/283, która stanowi, że przepis art. 44a ust. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej jest podstawą żądania nawiązania stosunku pracy z zakładem opieki zdrowotnej przez osobę wybraną w drodze konkursu na stanowisko określone w art. 44a ust. 1 pkt. 2-6 tej ustawy.

/-/Dominika Szaciłło-Kmieć
Radca Prawny OIPiP

Opinia Prawna

dotycząca zasiłku chorobowego dla pracowników – zmiana od 01 stycznia 2011 roku.

Od dnia 01 stycznia 2011 roku miesięczny zasiłek chorobowy za okres pobytu w szpitalu od 15 do 33 dnia niezdolności do pracy w roku kalendarzowym w przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia i więcej wyniesie 80 % podstawy wymiaru zasiłku.

Podstawa prawna: zmiana ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w rzie choroby i macierzyństwa (Dz. U. Nr 77 z 2010 r. poz. 512 ze zm.)

Wnioski:

Z dniem 01 stycznia 2011 roku wysokość zasiłku chorobowego wynosi:

dla pracowników w wieku 50 lat + przez łącznie 14 dni choroby w roku 80 % wynagrodzenia chorobowego;
pracownikom wieku 50 lat + od 15 dnia do 33 dnia choroby leczonej szpitalnie 80 % zasiłku chorobowego;
pracownikom wieku 50 lat + od 34 dnia choroby 70 % zasiłku chorobowego;
pozostali pracownicy (wieku mniej niż 50 lat przez łącznie 33 dni choroby w roku 80 % wynagrodzenia chorobowego i od 34 dnia choroby 70 % zasiłku chorobowego za pobyt w szpitalu).

Bydgoszcz, dnia 11 stycznia 2011 roku

OPINIA PRAWNA

dotycząca udzielenia odpowiedzi na pytanie zadane przez pielęgniarkę nt.: „Czy pielęgniarka pracująca w Domu Pomocy Społecznej zatrudniona na etacie opiekunki (mając w zakresie obowiązków wpisane, wyszczególnione wykonywanie czynności pielęgniarskich) nie utraci prawa wykonywania zawodu ?
Czy konieczny jest aneks do umowy mówiący o zleceniu w części cząstkowej, części etatu wykonywania czynności pielęgniarskich, czy aneks jest już niepotrzebny ?”

Udzielając Pani wiążącej odpowiedzi na postawione wyżej pytania, pragnę podkreślić, że zawód opiekuna medycznego został wpisany do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 roku w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz.U. Nr 124, poz. 860 ze zm.). Opiekun medyczny ma odciążyć pielęgniarkę pracującą w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, domach pomocy społecznej itp. Od wykonywania najprostszych czynności pielęgnacyjnych takich jak: umycie, nakarmienie, ubranie, czy wyprowadzenie na spacer pacjenta i są to zadania opiekuna.

Z informacji uzyskanych z prasy prawniczej „Gazeta Prawna” z dnia 08 września 2010 r. powzięłam informację jako radca prawny okręgowej Izby,że od września 2007 roku szkoły rozpoczęły edukację w zawodzie opiekun medyczny i już w roku 2008 kwalifikacje zawodowego opiekuna medycznego uzyskało 130 osób, a w roku 2009 zawód opiekuna medycznego zdobyło 1.600 osób.

Odpowiadając natomiast ściśle na Pani pytanie wyjaśniam, że pielęgniarka zatrudniona na stanowisku opiekuna i wykonująca równoczesnie czynności pielęgniarskie (zastrzyki, kroplówki, podawanie leków itp.) obowiązkowo winna mieć łamany etat opiekunko/pielęgniarki. Zatrudnienie pracownika na stanowisku opiekuna medycznego nie upoważnia do wykonywania czynności pielęgniarskich, a jedynie te które wskazuje w treści mojej opinii i ten fakt należy uświadomić pracodawcy. Zostało przyjęte, że utworzono stanowiska opiekunów na których zatrudnia się pielęgniarki, które wykonują na jednym stanowisku dwa zawody opiekuna i pielęgniarki. Koniecznością jest wprowadzenie łamanych etatów w takim przypadku, lub obok etatu opiekuna zawarcie umowy zlecenia z tym samym pracodawcą na czynności pielęgniarskie.
Odpowiadając na pytanie o utracie prawa wykonywania zawodu przez pielęgniarkę wyjaśniam, że prawo wykonywania zawodu traci się w przypadkach następujących: gdy została orzeczona w wyroku prawomocnym zakaz wykonywania zawodu pielęgniarki, w przypadku narkomanii, niedołęstwa, niedorozwoju umysłowego, alkoholizmu.
Natomiast przerwa powyżej 5-lat w wykonywaniu zawodu pielęgniarki powoduje obowiązek odbycia przeszkolenia na oddziałach szpitalnych przez okres 3 m-cy.

Przeszkoleniem pielęgniarek w tym zakresie zajmuje się Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych w Bydgoszczy.

Bydgoszcz, dnia 23 września 2010 r.
(-) mgr Dominika Szaciłło-Kmieć
Radca Prawny ORPiP

OPINIA PRAWNA

dotycząca podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników według nowych zasad obowiązujących od 16 lipca 2010 r.

Nowe regulacje, które weszły z życie w dniu 16 lipca 2010 r. nie przybrały formy aktu wykonawczego, lecz uzupełniły treść Kodeksu Pracy na mocy ustawy z dnia 20 maja 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks Pracy oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 105 z 2010 r. poz. 655).
Z przepisów zniknęło rozróżnienie form edukacji na szkolne i pozaszkolne.
Pojawiła się za to nowa definicja podnoszenia kwalifikacji zawodowych zgodnie z którą jest nim zdobywanie lub uzupełnianie przez pracownika wiedzy i umiejętności z inicjatywy pracodawcy lub za jego zgodą (art. 103¹ § 1 Kodeksu Pracy).
O podnoszeniu kwalifikacji nie może być mowy gdy pracownik sam na własną rękę bez wiążącego informowania kierownika zakładu uczęszcza do szkoły, na kursy czy szkolenia.
Taka nauka będzie zapewne możliwa jedynie w czasie niekolidującym z obowiązkami służbowymi. A do tego nie musi w ogóle mieć związku z wykonywaną pracą.
Przeciwieństwo tego stanu rzeczy to sytuacja, gdy pracodawca proponuje edukację wysyłając na kurs, szkolenie czy studia.
Ewentualnie pracownik mając chęć dokształcania, może wystąpić z wnioskiem o wyrażenie na nie zgody przez pracodawcę.
Pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe za zgodą pracodawcy przysługuje obligatoryjny urlop szkoleniowy, którego wymiar jest uzależniony od tego, do jakiego egzaminu przygotowuję się pracownik, kwestie te reguluje nowo dodany art. 103² § 1 Kodeksu Pracy.
Zgodnie z nim urlop szkoleniowy przysługuje w wymiarze:

6 dni dla pracownika przystępującego do egzaminu eksternistycznego,
6 dni dla pracownika podchodchodzącego do egzaminu maturalnego,
6 dni dla pracownika przystępującego do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe,
21 dni w ostatnim roku studiów na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.

Urlopu szkoleniowego udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. Pracodawca może także przyznać pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe za jego zgodą świadczenia nie obowiązkowe (fakultatywne) tj. zgodnie z art. 103³ Kodeksu Pracy opłaty za kształcenie (czesne), przejazd, podręczniki, zakwaterowanie. Zakład pracy może również zasponsorować w części lub całości opłatę za kurs czy studia.
Pracodawca z pracownikiem podnoszącym kwalifikacje zawodowe podpisuje umowę określającą wzajemne prawa i obowiązki stron w tym np. zasady refundacji nauki.
Taka umowa musi mieć formę pisemną. Umowa ta nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż te wynikające z Kodeksu Pracy.
Jeżeli pracodawca chce zobowiązać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, to okres ten nie może być dłuższy niż trzy lata.
W tym stanie sprawy za czas urlopu szkoleniowego oraz za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Zawarcie umowy nie zawsze będzie potrzebne jeżeli pracodawca nie zamierza zobowiązać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po ukończeniu nauki.
Pracownikowi zdobywającemu lub uzupełniającemu wiedzę i umiejętności na zasadach innych niż te określone w nowo dodanych art. 103¹ – 103³ Kodeksu Pracy może zostać przyznane zwolnienie z całości lub części dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia oraz urlop bezpłatny w wymiarze ustalonym w porozumieniu zawieranym pomiędzy pracodawcą a pracownikiem.
Nowe przepisy w wielu aspektach są analogiczne do poprzednich tj. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalenj z dnia 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz.U. Nr 103 z 1993 r. poz. 472 ze zm.), które przestały obowiązywać w dniu 11 kwietnia 2010 r.
Pracodawca może związać pracownika z zakładem maksymalnie przez trzy lata od zakończenia nauki pod groźbą obowiązku proporcjonalnego zwrotu wydatków poniesionych na ten cel przez zakład o którym stanowi art. 103 Kodeksu Pracy.
Obecne przepisy, które weszły w życie 16 lipca 2010 r. wskazują, że urlopu szkoleniowego udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, a nie jak dotychczas gdzie urlop szkoleniowy był udzielany na dni robocze, czyli wszystkie dni, które nie są ustawowo wolne od pracy.

Wnioski:

Obowiązujące od 16 lipca 2010 r. nowe zasady podnoszenia kwalifikacji zawodowych zostały uregulowane w ustawie z dnia 20 maja 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks Pracy oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 105 z 2010r poz. 655).
Do pracowników którzy rozpoczęli podnoszenie kwalifikacji zawodowych przed dniem wejścia w życie nowelizacji o której stanowi pkt. 1 wniosków stosuje się w tym zakresie przepisy obowiązujące prze d11 kwietnia 2010 r. tj. rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz.U. Nr 103 z 1993 r. poz. 472 ze zm.)
Wartość świadczeń przyznanych zgodnie z nowymi przepisami przez pracodawcę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych, jest wolne od podatku dochodowego. Nadal odprowadza się podatek dochodowy od wynagrodzeń pracownika, który otrzymuje za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy oraz za czas urlopu szkoleniowego pod warunkiem otrzymania zgody przez pracodawcę na udział w szkoleniu.

Radca Prawny
Dominika Szaciłło-Kmieć
Bydgoszcz, dnia 22 lipca 2010 r.

OPINIA PRAWNA

dot. udzielenia odpowiedzi na poniższe pytanie, zadane przez pielęgniarki w piśmie skierowanym w dniu 16 lipca 2009 r. do radcy prawnego Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Bydgoszczy w sprawie:

Czy pielęgniarka świadcząca usługi na rzecz szpitala w ramach umowy cywilnoprawnej jest ograniczona czasem pracy na dobę?

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 30.08.1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2007 r. Nr 14 poz. 89 ze zm.) samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej może udzielać zamówienia na świadczenia zdrowotne, zwanego dalej „zamówieniem” między innymi pielęgniarkom i położnym wykonującym zawód medyczny w ramach indywidualnej praktyki lub indywidualnej specjalistycznej praktyki na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne następuje na podstawie umowy (kontraktu) zawartej pomiędzy udzielającym i przyjmującym zamówienie, którzy odpowiadają solidarnie za udzielone im świadczenia, zgodnie bowiem z art. 35 ust. 5 cytowanej ustawy odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przy udzielaniu świadczeń w zakresie udzielonego zamówienia ponoszą solidarnie udzielający zamówienia i przyjmujący zamówienia.

Zasady i tryb zawierania tego typu umów zostały unormowane w przepisach prawa cywilnego (art. 353 Kodeksu Cywilnego).
Na podkreślenie zasługuje fakt, że umowy cywilnoprawne (kontrakty) jako umowy zawierane pomiędzy dwiema równorzędnymi stronami stosunku prawnego, cechuje swoboda zarówno w zakresie ich zawierania jak i ukształtowania treści tego stosunku.
W związku z tym udzielając odpowiedzi na pytanie postawione na wstępie stwierdzam co następuje: unormowanie dotyczące czasu pracy w zakładach opieki zdrowotnej (samodzielnych publicznych i niepublicznych) wprowadzone ustawą z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14 poz. 89) mają zastosowanie jedynie do pracowników wykonujących w zakładach opieki zdrowotnej pracę na podstawie umowy o pracę.
Przepisów tych nie stosuje się zatem do osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych. Kwestie czasu pracy osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych (kontraktów) powinny być uregulowane w zawartej przez strony umowie (kontrakcie). Przepisy Kodeksu Cywilnego nie zawierają bowiem regulacji określających dobowy czy tygodniowy wymiar czasu pracy przyjmującego zlecenie.

Wniosek: Pielęgniarka świadcząca usługi na rzecz samodzielnego publicznego i niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej w ramach umowy cywilnoprawnej (kontraktu) nie jest ograniczona czasem pracy na dobę.