Aktualności


Informacja W Przedmiocie Procedury Stwierdzania Choroby Zawodowej

Data publikacji: 11.05.2021

Informacja W Przedmiocie Procedury Stwierdzania Choroby Zawodowej

I. COVID – 19 JAKO CHOROBA ZAWODOWA

Zgodnie z treścią art. 235 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 – Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r.
poz. 1320), za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób
zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z
wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników
szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem
wykonywania pracy, zwanych „narażeniem zawodowym”.
W załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób
zawodowych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) w punkcie 26 wymieniono choroby zakaźne lub
pasożytnicze albo ich następstwa. Z kolei zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27
lutego 2020 roku w sprawie zakażenia koronawirusem SARS – CoV – 2 (Dz. U. z 2020 r. poz.
325), zakażenie to zostało objęte przepisami o zapobieganiu o zwalczaniu zakażeń i chorób
zakaźnych u ludzi.
Na tej podstawie można uznać, że COVID – 19 może stanowić chorobę zawodową , warunkiem
do tego jest jednak pozytywna ocena, iż doszło do niej w warunkach narażenia zawodowego.
W przypadku wystąpienia choroby zawodowej w postaci choroby zakaźnej nie można określić
okresu na jej ustalenie. Oznacza to, że wystąpienie objawów COVID – 19, nawet po ustaniu
pracy w warunkach narażenia, nie przekreśla możliwości stwierdzenia choroby zawodowej.
Ministerstwo Zdrowia potwierdziło, że COVID – 19 jest chorobą zakaźną, która może zostać
uznana za chorobę zawodową.

II. PROCEDURA STWIERDZENIA CHOROBY ZAWODOWEJ
Postępowanie o stwierdzenie choroby zawodowej składa się z kilku etapów. Każdy etap jest
sformalizowany, i opiera się na specjalnych formularzach, które stanowią załączniki do
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 2002 roku w sprawie sposobu dokumentowania
chorób zawodowych i skutków tych chorób (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1379 ze zm.).
Przebieg postępowania uregulowany został w sposób szczegółowy w rozporządzeniu Rady
Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz.
1367).

Etapy postępowania:
– zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej
Podejrzenie wystąpienia choroby zawodowej należy zgłosić do właściwego państwowego
powiatowego inspektora sanitarnego i właściwego okręgowego inspektora pracy ustalonych
według miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana przez pracownika lub właściwych
według siedziby pracodawcy, w przypadku gdy dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego
jest gromadzona w tej siedzibie (§ 3 pkt 1 rozporządzenia ws chorób zawodowych).
Do kręgu podmiotów, które mogą dokonać zgłoszenia należą: pracodawca, lekarz podmiotu
właściwego do rozpoznania choroby zawodowej, lekarz i lekarz dentysta, którzy podczas
wykonywania zawodu powzięli takie podejrzenie u pacjenta, jak również samego pracownika lub
byłego pracownika, stwierdzenie bowiem choroby zawodowej może nastąpić również po ustaniu
zatrudnienia.
– rozpoznanie choroby zawodowej
Rozpoznanie choroby mogącej stanowić chorobę zawodową przybiera formę orzeczenia,
wydawanego na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i badań pomocniczych,
dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia
zawodowego.
W przypadku choroby zakaźnej, jaką jest COVID – 19 kluczowy może być pozytywny wynik
testu na obecność wirusa SARS – CoV – 2 oraz dokumentacja medyczna z przebiegu leczenia
choroby.
– stwierdzenie choroby zawodowej
Organem uprawnionym do stwierdzenia choroby zawodowej jest właściwy państwowy
powiatowy inspektor sanitarny, który wydaje w tym celu decyzję administracyjną – o stwierdzeniu
lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Decyzja w sprawie stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej stanowi
decyzję administracyjną, regulowaną przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
W przypadku wydania decyzji negatywnej, przysługuje prawo do wniesienia odwołania do organu
wyższego stopnia. Termin na wniesienie odwołania wynosi 14 dni od momentu otrzymania
decyzji. Organem odwoławczym co do zasady będzie właściwy państwowy wojewódzki inspektor
sanitarny. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem tego organu, który wydał negatywną decyzję.
W przypadku otrzymania decyzji negatywnej także od organu drugiej instancji, pracownikowi
przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, która składa się w terminie 30 dni
od dnia otrzymania decyzji.

III. ŚWIADCZENIA
Ubezpieczonemu, który uzyskał prawomocną decyzję stwierdzającą chorobę zawodową oraz
który na skutek tej choroby stał się niezdolny do pracy lub u którego powstał uszczerbek na
zdrowi, przysługuje świadczenie pieniężne.
Katalog świadczeń wskazany został w ustawie z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu
społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz.
1205).

W art. 6 ustawy wskazano, że z tytułu choroby zawodowej przysługują następujące świadczenia:
1. zasiłek chorobowy,
2. świadczenie rehabilitacyjne,
3. zasiłek wyrównawczy,
4. jednorazowe odszkodowanie,
5. renta z tytułu niezdolności do pracy,
6. renta szkoleniowa,
7. dodatek pielęgnacyjny,
8. pokrycia kosztów leczenia z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych oraz
zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne w zakresie określonym ustawą,
9. w przypadku śmierci pracownika spowodowanej chorobą zawodową, przysługujące
członkom rodziny zmarłego – jednorazowe odszkodowanie, renta rodzinna oraz dodatek
do renty rodzinnej.
Powyżej wymienione świadczenia wypłacane są przez ZUS ze środków z tytułu ubezpieczenia
wypadkowego.
Zgodnie z treścią przepisów ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu
społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz.1205
ze zm.), zasiłek chorobowy z powodu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą zawodową
wynosi 100%.
W sytuacji, w której dojdzie do powikłań, i ubezpieczony stał się niezdolny do pracy wskutek
choroby zawodowej, chory będzie mógł otrzymać rentę wypadkową.
Art. 11 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków
przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz.1205 ze zm.) gwarantuje
ubezpieczonemu, który wskutek choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego
uszczerbku na zdrowiu, jednorazowe odszkodowanie.
Za stały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które
powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy. Natomiast za długotrwały
uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje
upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie.
Natomiast art. 13 wskazanej powyżej ustawy przewiduje prawo do odszkodowania dla członków
rodziny ubezpieczonego, który zmarł wskutek choroby zawodowej.
W sytuacji, w której pracownik otrzyma potwierdzenie, że COVID – 19 w jego przypadku jest
chorobą zawodową, a przyznane świadczenia z ZUS nie pokrywają w pełni szkody doznanej
wskutek niezapewnienia bezpiecznych warunków pracy, wówczas będzie mógł wystąpić do
pracodawcy o odszkodowanie na podstawie przepisów kodeksu cywilnego.
Na pracowniku w tym przypadku spoczywać będzie ciężar dowodu. Istotne jest także, że termin
przedawnienie roszczeń w tym przypadku wynosi 3 lata licząc od momentu powzięcia wiedzy
o pozytywnym wyniku testu.
Należy podkreślić, że w przypadku zakażenia pielęgniarki czy położnej, które swoje obowiązku
wykonują w ramach umowy cywilnoprawnej podstawą dochodzenia roszczeń
odszkodowawczych będzie tylko kodeks cywilny.

Osoby, które nie mają opłacanej składki na ubezpieczenie wypadkowe nie będą mogły liczyć na
świadczenia z ZUS. W ich przypadku nie ma możliwości orzekania o chorobie zawodowej.